Een UAS (Unmanned Aircraft System) is het complete systeem: het luchtvaartuig (UAV/RPAS), het besturingsstation, de datalink en eventuele payload. In deze leeromgeving gebruiken we "drone" als informele verzamelterm voor hetzelfde begrip.
Doctrine hanteert twee onafhankelijke assen om een UAS in te delen: omvang (gewicht, hoogte, snelheid — het NAVO Class- en Amerikaanse DoD Group-schema) en rol (waarvoor het wordt ingezet). Beide assen komen hieronder aan bod.
De meeste dreigingen in deze leeromgeving vallen in de kleinste klassen (Class I / Group 1–2): goedkoop, in massa inzetbaar, en lastig te detecteren met conventionele middelen.
Classificatie naar omvang: NAVO Class & DoD Group
NAVO (STANAG 4670/4671) en het Amerikaanse ministerie van Defensie hanteren twee parallelle, elkaar overlappende schema's om UAS in te delen naar startgewicht, vlieghoogte en snelheid. Zie ook de referentiekaart NAVO UAS-classificatie.
| NAVO Class | Kenmerken |
|---|---|
| Class I (Mini ≤ 2 kg / Small 2–25 kg) | < 150 kg totaal · tot ~5.000 ft AGL · bereik tot ~50 km · uithoudingsvermogen tot ~2 u — o.a. FPV en COTS-quadcopters |
| Class II — Tactical | 150–600 kg · tot ~3.000 m (~10.000 ft) · actieradius ~200 km — o.a. Orlan-10-achtige systemen |
| Class III — MALE/HALE | > 600 kg · tot ~65.000 ft · vaste start-/landingsbaan nodig; omvat ook Strike/Combat-varianten (UCAV) |
| US DoD Group | Kenmerken |
|---|---|
| Group 1 | ≤ 20 lb (~9 kg) · < 1.200 ft AGL · < 100 kt — bijv. RQ-11 Raven |
| Group 2 | 21–55 lb (~9–25 kg) · < 3.500 ft AGL · < 250 kt — bijv. ScanEagle |
| Group 3 | < 1.320 lb (~600 kg) · < FL180 (18.000 ft) — bijv. RQ-7 Shadow |
| Group 4 | > 1.320 lb · < FL180, onbeperkte snelheid — bijv. MQ-1 Predator |
| Group 5 | > 1.320 lb · > FL180 — bijv. MQ-9 Reaper, RQ-4 Global Hawk |
Class I ≈ Group 1–2 · Class II ≈ Group 3 · Class III ≈ Group 4–5. Let op: exacte subgrenzen (met name binnen Class I) variëren licht tussen bronnen en lidstaten — de bovenstaande waarden zijn de meest gangbare.
Classificatie naar rol: de vier hoofdrollen
| Rol | Kern | Voorbeeld |
|---|---|---|
| ISR | Verkenning, doelaanwijzing, battle damage assessment | Orlan-10 |
| Strike / OWA | Eenmalige aanval of rondzwervende munitie | Shahed-136, Lancet |
| EW / relay | Storing, signaalonderschepping, bereikverlenging | Orlan-10 als mothership |
| Decoy | Luchtverdediging verzadigen zonder zelf te bewapenen | Gerbera |
Eén platform kan meerdere rollen combineren — de Orlan-10 is tegelijk ISR-sensor én relaisstation. Rol en omvang staan los van elkaar: een Class I-toestel kan zowel ISR als Strike/OWA zijn.